Eleşkirt Tarihi: Eski isimleri ve İdari Geçmişi

Özet:

• Eleşkirt'in eski adları: Zidikan, Toprakkale, Valarşakert'tir.
• 1609-1641'de Van'a, 1701-1736'da Erzurum'a bağlı sancak olmuştur.
• 1855-1923 arası Bayazıt'a bağlı kaza, 
• 1927-1937 arası Karaköse vilayetine bağlı kaza, 
• 1938'den sonra Ağrı'ya bağlı ilçedir.

Eleşkirt'in eski isimleri nelerdir, ne zaman ilçe oldu?

    Devlet Arşivleri'ne göre Eleşkirt (Zidikan / Toprakkale), 17. yüzyılda sancak statüsündeydi. 1855'ten Cumhuriyet'e kadar Bayazıt sancağına bağlı bir kaza olarak Erzurum'a bağlandı. Cumhuriyet'te 1924-1926'da Bayazıt vilayetine, 1927-1937'de adı Karaköse olan vilayete bağlandı. 1938'de ilin adı Ağrı olunca Eleşkirt de Ağrı'nın ilçesi haline gelmiştir.

Ne Zaman Ne Olmuş?

1609-1641: Sancak -> Van Eyaleti

1701-1736: Sancak -> Erzurum Eyaleti

1855-1923: Kazâ (kaza/ilçe) -> Bayazıt -> Erzurum Eyaleti 

1924-1926: Kazâ -> Bayazıt Vilayeti

1927-1937: Kazâ -> Karaköse Vilayeti

1938: Kazâ -> Ağrı (Toprakkale bu tarihte kaza merkezi olarak geçmektedir: Eleşkirt -> Ağrı)

Önemli not: Ağrı ilinin adı 1927-1938 arası Karaköse'dir. 1938'de Ağrı olmuştur. Daha eski dönem ismi Karakilise olark geçmektedir

Kaynak : 

T.C. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayın No:26, Tahir Sezen, Osmanlı Yer Adları, Ankara 2017, s.244